Japonya’dan gelen son bilimsel veriler, sokak lambalarının sahillerimizi aydınlatırken deniz ekosistemine nasıl zarar verdiğini ortaya koydu. Ecology and Evolution dergisinde yayımlanan araştırma, özellikle beyaz LED ışıklarının su altındaki canlıları nasıl hipnotize ettiğini gösteriyor.
Deniz “pireleri” olarak bilinen amfipodlar, liman ve kıyı şeritlerindeki yoğun yapay ışık kaynakları nedeniyle büyük bir tehlike ile karşı karşıya kalıyor. Milyonlarca yıl boyunca karanlıkta yön bulma yeteneğine sahip bu küçük canlılar, yapay ışıkla karşılaştıklarında rotalarını kaybediyorlar. Bilim insanları, bu durumu “ölüm çemberi” olarak adlandırıyor; amfipodlar ışığın vurduğu noktada saatlerce dairesel hareketler yaparak enerjilerini tüketiyorlar.
Bunun sonucunda, deniz pireleri sadece enerji kaybı yaşamakla kalmıyor, aynı zamanda ekosistem dengesinin bozulmasına da yol açıyor. Karanlık alanlarda gizlenerek avcılardan korunmaya çalışan bu canlılar, ışık altında bir araya gelerek savunmasız hale geliyor. Hareketsiz kalan ve şaşkın bir şekilde dönen binlerce amfipod, bölgedeki balıklar için adeta bir “açık büfe” haline geliyor.
Uzmanlar, kıyı alanlarındaki kontrolsüz yapay ışık kullanımının deniz yaşamı üzerindeki olumsuz etkileri konusunda uyarıyor. Yapay ışıklar, bu canlıların doğal navigasyon sistemlerini bozarak onların yaşam döngülerinden kopmalarına neden oluyor. Sahil aydınlatmalarında yapılacak değişiklikler, bu küçük canlıların “ölüm dansını” sonlandırabilir.
Deniz ekosisteminin korunması adına, bu tür aydınlatma uygulamalarının gözden geçirilmesi büyük önem taşıyor.
