Hakan Kaplan 
Türkiye’nin gemi, yat ve ilgili hizmetler ihracatı, 2025 yılının ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre %78,6 oranında bir artış göstererek 585 milyon dolara ulaştı. Bu veriler, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından sağlanan bilgiye dayanmaktadır. Ocak-Mart 2025 döneminde, gemi, yat ve hizmetleri ihracatı, 327,6 milyon dolardan 585 milyon dolara çıkarak önemli bir büyüme kaydetti.
Bu dönemde en fazla ihracat yapılan ülkeler arasında Norveç 183,6 milyon dolarla başı çekerken, Malta 77,4 milyon dolarla ikinci, Birleşik Krallık ve Fransa ise 68 milyon dolarla üçüncü sırayı paylaştı. Ayrıca, Birleşik Arap Emirlikleri 34,1 milyon dolarlık ihracatla listeye girdi. Marshall Adaları, Panama, Tunus, Yunanistan ve Singapur da en fazla ihracat yapılan ilk 10 ülke arasında yer aldı.
Gemi, Yat ve Hizmetleri İhracatçıları Birliği (GYHİB) Başkanı Cem Seven, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ocak-mart dönemindeki bu artışın, sektördeki talep ve teslimat takvimlerindeki değişikliklerden kaynaklandığını belirtti. 2025 yılı Aralık ayında teslim edilmesi öngörülen bazı yat ve gemilerin, bu yılın ocak ve şubat aylarına kaydırıldığını ifade eden Seven, bu durumun sektörde zaman zaman karşılaşılan bir durum olduğunu vurguladı.
Seven, dünya genelinde gemi ve yat ihracatının 120-140 milyar dolar arasında bir hacme ulaştığını, bu alanda liderliğin 63 milyar dolarlık ihracatıyla Çin’e ait olduğunu, Güney Kore’nin ise yaklaşık 30 milyar dolarla ikinci sırada yer aldığını belirtti. Japonya ise üçüncü sırayı alırken, Türkiye 1,9-2,2 milyar dolar arasında bir ihracat hacmiyle 12. sırada konumlanmıştır. 2025 yılına ilişkin kesin sıralamanın yaz aylarında netlik kazanması bekleniyor.
Cem Seven, Türkiye’nin ihracatında öne çıkan ülkeler arasında Norveç’in yanı sıra Danimarka ve Finlandiya’nın da bulunduğunu belirtirken, Fransa, Hollanda ve Malta’nın önemli pazarlardan olduğunu ifade etti. Malta’ya genellikle kuru yük gemileri ve tankerlerin, Norveç’e ise balıkçı gemileri, feribotlar ve römorkörlerin ihraç edildiğini aktaran Seven, Norveç’e yapılan ihracatın yüksek işçilik ve mühendislik gerektirdiğini vurguladı. Ayrıca alternatif yakıtlı ürünlerin ihracatta öne çıktığını, Kuzey Avrupa ülkelerinin yenilikçi projelere büyük önem verdiğini belirtti.
GYHİB Başkanı Seven, Türkiye’nin balıkçı gemisi ihracatında uzun yıllardır dünya çapında lider olduğunu vurgulayarak, “En büyük rakibimiz İspanya’nın tersaneleriydi, gösterge verileri Türkiye’nin bu alandaki ihracat şampiyonu olacağını işaret ediyor.” dedi. Fabrika tipi balıkçı gemilerinin tercih edilme nedenlerinden ve avantajlarından bahseden Seven, Türk gemi ve yat ürünlerinin üretim sürecinde kalitenin ön planda olduğunu ifade etti. Seven, “Avrupa’dan bakıldığında kaliteli ürünler ürettiğimiz görülüyor. İşçiliğimiz oldukça iyi ve ürünlerimizi zamanında teslim edebiliyoruz. Ürettiğimiz ve ihraç ettiğimiz gemi ve yatların yüksek kaliteli mühendislik ile üretildiğini belirtmek gerekir.” şeklinde konuştu.
