Türkiye’deki ücretli otoyol ve köprüleri kullanan yabancı plakalı araçlara yönelik kapsamlı bir düzenleme Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. “Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezaları ile Cezaların Tahsiline İlişkin Yönetmelik” başlığıyla sunulan kararla; geçiş ücretleri, ihlal cezaları ve ödeme süreçlerindeki tüm usuller açık bir şekilde belirlendi.
Yeni mevzuat kapsamında, Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) bünyesindeki otoyollar ile Yap-İşlet-Devret (YİD) modeliyle işletilen köprü ve otoyollarda ücret ödemeden kaçak geçiş yapan yabancı plakalı araçlar yakın takibe alınacak. Borcu bulunan araçların ödeme yapmadan sınır kapılarından yurt dışına çıkış yapmasına kesinlikle izin verilmeyecek.
ÖDEMELER NEREYE VE NASIL YAPILACAK?
Gümrük kapılarında yaşanabilecek yoğunlukların ve aksaklıkların önüne geçilmesi amacıyla ödeme kanalları netleştirildi. Sınır kapılarına gelen sürücüler; birikmiş geçiş ücretleri ile idari para cezalarını gümrük idarelerinin muhasebe birimi veznelerinde nakit olarak veya banka/kredi kartları vasıtasıyla tahsil edebilecek.
Yurt içi seyahatleri devam eden sürücüler ise borç ödemelerini PTT şubeleri ve anlaşmalı bankalar üzerinden kolaylıkla gerçekleştirebilecek.
BAKANLIKLAR ARASINDA ANLIK VERİ ENTEGRASYONU
Kaçak geçişlerin anlık tespiti ve tahsilatın aksamadan yürütülmesi amacıyla kamu kurumları arasında tam entegre bir veri altyapısı kuruluyor. Karayolları Genel Müdürlüğü, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı arasında sağlanacak veri paylaşımı sayesinde, araç plakasına tanımlanan tüm borçlar ortak sistem üzerinden anında görüntülenecek.
Sistemler arasındaki işleyiş detayları ise şu şekilde planlandı:
Altyapı sorumluluğu: Ücret toplama sistemlerindeki verilerin plaka bazında iletilmesini sağlayan altyapı KGM tarafından kurulacak.
YİD projeleri ve muhasebe bildirimi: Özel işleticilerin sorumluluğundaki karayollarına ait tahsilat bilgileri, Hazine ve Maliye Bakanlığı (Muhasebat Genel Müdürlüğü) sistemi üzerinden KGM’ye iletilecek.
Gümrük tahsilat bilgileri: Gümrük kapılarında kartla yapılan ödemeler Ticaret Bakanlığı altyapısı üzerinden hem Hazine ve Maliye Bakanlığına hem de KGM’ye eş zamanlı aktarılacak.
YABANCI ARAÇLARA HGS ABONELİĞİ ZORUNLULUĞU
Yönetmelik uyarınca, Türkiye karayollarını kullanacak yabancı plakalı araçların Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) veya benzeri bir elektronik geçiş sistemine abone olması şart koşuluyor. Sürücülerin bu sistemlerdeki hesaplarında her daim yeterli bakiye bulundurması gerekiyor.
Ayrıca yönetmelikte, HGS etiketinin araçta sorunsuz çalışır durumda tutulması ve araç plakasının kameralar tarafından tam okunabilir olmasından doğrudan sürücülerin sorumlu olduğu vurgulandı.
CEZALARDA KADEMELİ ARTIŞ: ÖDEMEYENE 4 KAT CEZA
İhlalli geçiş yapan yabancı plakalı araçlar için uygulanacak idari para cezaları ve yaptırım süreleri de kademeli olarak belirlendi. Buna göre uygulanacak ceza takvimi şu şekildedir:
İlk 15 gün: İhlalli geçişi takip eden ilk 15 gün içinde ödeme yapılması halinde herhangi bir ceza katlanması uygulanmayacak, yalnızca yalın geçiş ücreti tahsil edilecek.
15 – 30 gün arası: İlk 15 günlük sürenin ardından gelen 30 gün içinde (yani 16. ile 45. günler arasında) yapılan ödemelerde, geçiş ücretine ek olarak 1 kat geçiş ücreti cezası eklenecek.
45 gün üzeri: Toplamda 45 günlük sürenin aşılması durumunda ise asıl geçiş ücretinin yanında 4 kat idari para cezası uygulanacak ve sınırdan çıkış ancak borcun tamamının kapatılmasıyla mümkün olacak.
